Przyszłe mamy często borykają się z zaburzeniem czynności tarczycy. To normalne, bo nierozpoznane lub niewłaściwie leczone choroby tarczycy często skutkują co najmniej problemami z zajściem w ciążę, a często też poronieniami czy innymi problemami z ciążą.

Dlaczego tak się dzieje i jak ciąża wpływa na tarczycę?

Na początek warto powiedzieć, jak działa tarczyca i dlaczego jest tak niezwykłym narządem. Bo mimo że jest to niewielki narząd to jeśli funkcjonuje nieprawidłowo, potrafi zrobić zamieszanie w organizmie. Tak więc tarczyca to rafineria organizmu, a znajdziecie ją oczywiście na szyi, w dolnej 1/3 części. Wyglądem przypomina literę H i ma dwa połączone tzw. cieśnią płaty. Gruczoł ten, jak przystało na rafinerię, produkuje benzynę, czyli tyroksynę i trijodotyroninę – hormony, które są wraz z krwią przenoszone po całym organizmie. Wiele komórek i tkanek w ciele człowieka potrzebuje hormonów tarczycy do prawidłowego funkcjonowania.

Co to jest tarczyca?

Ważne! Można powiedzieć, że tarczyca wpływa na wszystko, na przykład otrzymana od tarczycy benzyna wpływa na metabolizm będący silnikiem organizmu. Procesem produkcyjnym zarządza przysadka mózgowa.

Ciąża bardzo poważnie wpływa na tarczycę, ponieważ w tym stanie organizm produkuje więcej hormonów, w tym także hormonów tego gruczołu. Podczas ciąży rośnie również zużycie jodu, dlatego kobiety ciężarne mają niedobór tego pierwiastka. Tarczyca w ciąży powiększa się, nawet do 40%. Szczególnie rośnie w miejscach, gdzie jest za mało jodu.

Jak ciąża wpływa na tarczycę?

Ważne! Tarczyca wytwarza tyroksynę i trójjodotyroninę pod wpływem tyreotropiny (TSH) – hormonu przysadki mózgowej. W pierwszym trymestrze ciąży zmniejsza się wydzielanie TSH, ponieważ znajdująca się w organizmie człowieka gonadotropina kosmówkowa (hCG) wpływa na komórkę pęcherzykową gruczołu tarczycy tak jak TSH. Gdy wzrasta hCG, obniża się TSH, a najwyższe stężenie hCG jest pod koniec 1 trymestru. W tym czasie w ciele kobiety krąży dużo hormonów tarczycy. W kolejnych trymestrach stężenie TSH wzrasta, a spada ilość wolnych hormonów tarczycy.

Według Światowej Organizacji Zdrowia dzienna porcja jodu dla kobiety w ciąży oraz karmiącej wynosi 250 ug. Polska jednak jest obszarem bardzo dużego niedoboru jodu, dlatego kobiety powinny ten pierwiastek suplementować. Powinny go suplementować wszystkie ciężarne, zarówno te, które leczyły się na niedoczynność lub nadczynność tarczycy jak i kobiety zdrowe. Szczególnie że niedobór jodu u przyszłej matki powoduje również niedobór tego pierwiastka u płodu. Pamiętajcie jednak, że suplementacja to nie wszystko, gdyż zaspokaja tylko 150 up, a pozostałe 100 up powinnyśmy przyjmować w pokarmach. Dużo jodu zawierają ryby morskie, brokuły, wodorosty, jaja, płatki owsiane, orzechy laskowe, ser edamski, szpinak i sól jodowana.

Jod jest ważny dla tarczycy!

Ważne! Nie przesadzajcie jednak z jodem, bo dzienna porcja powyżej 500 ug wpływa negatywnie na tarczycę płodu.

2,5 % pacjentek w ciąży cierpi na niedoczynność tarczycy. Niedoczynność tego gruczołu leczymy, jeśli TSH przekracza górną wartość przewidzianą dla określonego trymestru ciąży. Jeśli rośnie stężenie przeciwciał anty TPO albo TSH przekracza normę, należy leczyć w następujących sytuacjach:

Niedoczynność tarczycy u ciężarnej

  • gdy TSH jest powyżej normy i występuje wzrost TPO
  • TSH > 10 mlU/i i anty TPO ujemne

Rozpatrujemy leczenie w poniższych sytuacjach:

  • TSH > 2,5 mIU/l lecz poniżej górnej granicy normy dla trymestru i wzrost anty TPO
  • TSH powyżej górnej granicy normy (jednak poniżej 10)  anty TPKO ujemne

Monitorujcie TSH co miesiąc!

Ważne! Niedoczynność tarczycy może objawić się niedokrwistością, nadciśnieniem indukowanym ciążą, odklejeniem łożyska czy też krwotokiem w czasie porodu.

Nadczynność tarczycy występuje bardzo często u młodych kobiet. Nadmiernie aktywny gruczoł wytwarza dużo tyroksyny, a nadmiar hormonów powoduje niepokój, drażliwość, bezsenność, potliwość, chudnięcie, kołatanie serca, biegunki i duszność. Pacjentki skarżą się także na wahania nastrojów.

Nadczynność tarczycy w ciąży

Uwaga! Jeśli przed ciążą rozpoznano u Ciebie chorobę Gravesa-Basedowa, to w okresie starań o dziecko powinnaś starać się uzyskać stabilne wyniki.

Poporodowe zapalenie tarczycy

Schorzenie to polega na zaostrzeniu lub ujawnieniu się autoimmunologicznej choroby tarczycy w ciągu roku po urodzeniu dziecka. Choroba ta objawia się zarówno przejściową nadczynnością tarczycy jak i przejściową niedoczynnością tarczycy. Szczególnie narażone na tę chorobę są kobiety z podwyższonym mianem przeciwciał anty – TPO oraz te, które w czasie poprzednich porodów przeszły zapalenie tarczycy, a także panie z cukrzycą typu 1.

O ile niedoczynność rozpoczyna się po 2 – 6 miesiącach po porodzie, to nadczynność ujawnia się już po 1 – 4 miesiącach.

Uwaga! Faza nadczynności objawia się nerwowością, uderzeniami gorąca, chudnięciem, a faza niedoczynności zmęczeniem, tyciem, dekoncentracją i uderzeniami zimna.

Telefon kontaktowy        (22) 828 59 03