krew w probówkach

Morfologia krwi obwodowej to badanie składu komórkowego krwi. Tego typu analiza jest bardzo często zlecana przez lekarzy. Nic dziwnego – umożliwia ona w szybki sposób określić stan zdrowia pacjenta. Morfologia często wykonywana jest profilaktycznie.  Pozwala także na ustalenie, czy zastosowana terapia przynosi efekty.

 

Na czym polega morfologia krwi?

Badanie polega na jakościowej i ilościowej ocenie tzw. elementów morfotycznych krwi (komórek krwi). Podczas analizy ustala się m.in. liczbę krwinek czerwonych (tzw. erytrocytów), białych (leukocytów) oraz płytek krwi (czyli trombocytów). Ponadto morfologia umożliwia uzyskanie informacji o wartości wskaźników erytrocytarnych – chodzi m.in. o średnią objętość krwinki czerwonej (MCV), średnią masę hemoglobiny w krwince (MCH) oraz średnie stężenie hemoglobiny w krwince (MCHC). Wartości te są zależne od innych parametrów, czyli liczby krwinek czerwonych (RBC), wartości hematokrytu (HCT) oraz stężenia hemoglobiny (HGB).

Krew żylna do badania najczęściej jest pobierana z żyły, która biegnie przez zgięcie łokciowe. W różnych przypadkach można jednak skorzystać z innych części ciała. Od małych dzieci krew pobierana jest z opuszka palca. Niekiedy do analizy potrzebna jest krew tętnicza (np. do tzw. gazometrii). W takim wypadku w laboratorium nakłuwa się pachwinę lub płatek ucha.

 

Interpretacja wyników – na co zwrócić uwagę?

Rezultaty analizy są oddawane pacjentowi na wydruku komputerowym. Na kartce pacjent zauważy spis badanych komórek krwi oraz ich wartości i normy (do porównania). Warto pamiętać o tym, że niewielkie odchylenia od prawidłowych wartości nie oznaczają choroby. Podobnie jest z prawidłowym wynikiem badania – nawet jeśli w morfologii nic nie widać, nie oznacza to, że konkretna osoba nie jest chora. Przy różnych objawach i dolegliwościach konieczna jest dalsza diagnostyka.

Co ważne, przedziały wartości podawane przez różne laboratoria mogą się delikatnie różnić. Dlaczego tak się dzieje? Liczne parametry – a w szczególności liczba krwinek czerwonych, stężenie hemoglobiny oraz hematokryt – są odmienne dla rozmaitych populacji. Ponadto zależą one od wielu czynników, w tym np. od wysokości nad poziomem morza, trybu życia oraz nawyków żywieniowych. Wyróżnione na wydrukach zakresy norm należy więc uznawać wyłącznie za orientacyjne. Tak czy siak należy zdawać sobie sprawę z tego, że ostatecznej oceny zbadanej krwi musi dokonać lekarz. To ważne, ponieważ lekarz weźmie pod uwagę także tego typu czynniki jak wiek, nałogi pacjenta, jego ogólny stan zdrowia. Ponadto swoją diagnozę będzie także opierał na badaniu fizykalnym.

 

Podstawowe wiadomości o wynikach morfologii

Podczas badania w laboratorium ocenia się trzy główne układy komórkowe – czerwonokrwinkowy, białokrwinkowy oraz płytki krwi. Wyniki pozwalają na zdiagnozowanie wielu chorób. Biorąc pod uwagę układ czerwonokrwinkowy, na wydruku z wynikami można zauważyć:

  • określenie wartości RBC, czyli erytrocytów. Zmniejszona liczba świadczy o niedokrwistości (anemii). Wzrost produkcji czerwonych krwinek może oznaczać niedotlenienie organizmu. Bardzo często taki objaw pojawia się u osób mieszkających wysoko nad poziomem morza lub u nałogowych palaczy tytoniu.
  • informacje o hematokrycie (HCT). Obniżenie świadczy o niedokrwistości i stanach przewodnienia. Zwiększony poziom mówi o odwodnieniu, zbyt dużym wysiłku fizycznym, zastoju krwi lub zimnie.
  • poziomie hemoglobiny (HGB). Zbyt małe stężenie mówi o niedokrwistości, przewodnieniu lub ciąży.
    Podwyższony oznacza zwykle odwodnienie (np. spowodowane przez wymioty lub biegunki) lub nadkrwistość.

Wyniki dotyczące układu białokrwinkowego obejmują:

  • ilość leukocytów (WBC). Jeśli jest ich zbyt dużo, możliwe, że w organizmie rozwija się zakażenie bakteryjne, grzybicze lub wirusowe. Ponadto podwyższony poziom WBC czasem świadczy o chorobach nowotworowych i martwicach narządowych. Mała ilość leukocytów pojawia się w zakażeniach wirusowych, w układowych chorobach tkanki łącznej, niedoborach witaminy B12 lub kwasu foliowego.
  • liczbę limfocytów (LYM). Limfocytoza to standardowy objaw chorób wirusowych oraz przewlekłej białaczki limfocytowej.
  • poziom monocytów (MON). Ich duża ilość wskazuje na zakażenia bakteryjne i wirusowe lub zakażenia pierwotniakami (malaria, pełzakowice), chorobie Crohna albo ostrej i przewlekłej białaczce mielomonocytowej.
    Obniżenie trombocytów można zaobserwować, gdy organizm walczy z białaczką lub doszło do zakażenia wirusowego. Tego typu objaw jest także typowy dla niewydolności nerek.  Podwyższenie płytek krwi pojawia się w wyniku usunięcia śledziony oraz przez łagodne lub złośliwe stany zapalne rozwijające się w organizmie.

Ryzyko błędu

Niestety, trzeba mieć na uwadze to, że rezultaty badań laboratoryjnych mogą czasami być nieadekwatne do rzeczywistości. Pamiętajmy, komputer to tylko maszyna – może się pomylić. Poza tym trzeba zdawać sobie sprawę z tego, iż w grę wchodzi także błąd ludzki. W przypadkach, gdy wyniki badań krwi bardzo odbiegają od normy, zaleca się powtórzenie morfologii. Tylko w ten sposób można wykluczyć nieprawidłowości.

Telefon kontaktowy        (22) 828 59 03