Każdy człowiek powinien badań się regularnie, a jeśli przekroczy pewien wiek, np. 50 lat – badania powinny być częstsze i bardziej drobiazgowe. O ile nic nam nie dolega, nie mamy żadnych niepokojących objawów, wystarczy co najmniej raz do roku wykonywać badania krwi. A jakie dokładnie?

Morfologia

Podstawowym badaniem krwi jest morfologia, która obrazuje skład krwi pacjenta. Aż 55-60 proc. jej objętości stanowi płynne osocze, a pozostałą częścią są elementy morfotyczne, do których zalicza się krwinki czerwone, nazywane erytrocytami, krwinki białe – leukocyty oraz płytki krwi – trombocyty.  Ocena morfologii krwi umożliwia lekarzom określenie ogólnego stanu zdrowia pacjenta i rozpoznanie ewentualnego stanu zapalnego, infekcji, niedokrwistości czy toczących się w jego ciele procesów chorobowych innego rodzaju.

W ramach morfologii sporządzany jest poziom hematokrytu HCT, który u kobiet powinien wynosić od 37 do 47 proc. a u mężczyzn od 42 do 52 proc. Jeśli wyniki są podwyższone, może to być spowodowane wzrostem liczby krwinek czerwonych, zaś spadek hematokrytu może przebiegać w niedokrwistości organizmu czy przy znacznej utracie krwi i zatrzymywaniu się wody w organizmie.
Co prawda, w ramach morfologii nie wykonuje się oznaczenia poziomu hemoglobiny, ale parametr ten jest określany niejako przy okazji. U kobiet HGB, czy też Hb powinno wynosić od 11,5 do 16 g/dl, zaś u mężczyzn od 12,5 do 18 g/dl. Zbyt niska hemoglobina może być spowodowana niedokrwistością lub przewodnieniem organizmu, natomiast zbyt wysoka – nadkrwistością i odwodnieniem.

W ramach morfologii określa się poziom:

  • leukocytów – krwinek białych WBC – norma 4,0-10,8 x 109/l,
  • limfocytów (LYMPH) – norma 1,0-4,5 x 109/l,
  • erytrocytów – krwinek czerwonych RBC – norma dla kobiet 4,2-5,4 x 1012/l i dla mężczyzn 4,7-6,1 x 1012/l,
  • trombocytów – płytek krwi PLT – norma 130-450 x 109/l.

Morfologia krwi jest związana z profilaktyką zdrowotną każdego człowieka. Morfologię warto wykonać jako badanie okresowe raz w roku.

Poziom cukru

Nie tylko przy podejrzeniu cukrzycy u pacjenta zleca się w ramach badań krwi, oznaczenie poziomu glukozy. To badanie trzeba wykonywać regularnie, ponieważ pozwoli na wczesne zdiagnozowanie stanu przedcukrzycowego lub samej cukrzycy oraz wdrożenia właściwego leczenia.
Badanie poziomu cukru nazywane jest w laboratoriach i przez lekarzy, badaniem poziomu glukozy we krwi lub glikemią. Wynik prawidłowy oscyluje pomiędzy granicą od 70 do 99 mg/dL. Stan przedcukrzycowy występuje, gdy poziom glukozy jest podwyższony, a wynik wynosi od 100 do 125 mg/dL. Cukrzycę diagnozuje się, jeśli w co najmniej dwóch następujących po sobie pomiarach glikemii we krwi zostaje określony wynik powyżej 126 mg/dL.

Lipidogram

Do podstawowych badań krwi należy zaliczyć również lipidogram, w którym określa się:

  • poziom ogólny cholesterolu we krwi,
  • poziom frakcji HDL i LDL, czyli dobrego i złego cholesterolu,
  • poziom trójglicerydów.

Dzięki analizie lipidogramu można dowiedzieć się, czy jesteśmy w grupie ryzyka zmian miażdżycowych i w jakim stanie znajduje się nasz układ krążenia.
Prawidłowy poziom cholesterolu całkowitego powinien wynosić poniżej 200 mg/dL. Dla frakcji HDL wynik równy lub wyższy 60 mg/dL uznawany jest za prawidłowy, a pacjent za zdrowego. Poniżej wartości 35 mg/dL u mężczyzn oraz 45 mg/dL dla kobiet występuje zagrożenie chorobami serca.  Frakcja LDL powinna wynosić mniej niż 100 mg/dL. Poziom trójglicerydów najlepiej, aby nie przekraczał 150 mg/dL.

 

OB lub CRP

Skrót OB oznacza odczyn Biernackiego i zalicza się go do rutynowych badań krwi. Jest to wskaźnik ogólnego stanu zdrowia organizmu. Podwyższone OB wskazywać może na obecność stanu zapalnego. Sam odczyn Biernackiego, nazywany również opadem, oznacza tempo opadania krwinek czerwonych w czasie. Najniższa norma obowiązuje noworodków – 2 mm na godzinę, a najwyższa kobiety starsze, po 60. roku życia – nawet 30 mm na godzinę. Podwyższone OB może sygnalizować chorobę.

Można również zbadać CRP, czyli poziom białka reaktywnego C, który jest markerem stanu zapalnego. Jeśli u pacjenta rozwija się infekcja czy stan zapalny, CRP szybko wzrasta i szybciej spada, o ile pacjent jest prawidłowo leczony.

Telefon kontaktowy        (22) 828 59 03