Morfologia to inaczej ogólne badanie krwi. Dzięki niej można dowiedzieć się o początkach rozwoju wielu chorób. Badanie to należy do podstawowych – wykonuje się je bardzo często. Wyniki morfologii można zinterpretować za pomocą norm, które obowiązkowo muszą być wydrukowane przez laboratorium analityczne.

 

Morfologia krwi – co można odczytać z badania?

Podczas badania tego typu analizuje się różne parametry. Standardem jest wykazywanie poziomu m.in.: erytrocytów (krwinek czerwonych), leukocytów (krwinek białych) oraz trombocytów (płytek krwi). Dzięki morfologii możliwe jest określenie stanu zdrowia pacjenta. Badanie pozwala na rozpoznanie rozwijania się infekcji, niedokrwistości, stanu zapalnego oraz rozmaitych procesów chorobowych. Trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że interpretacja wyników badania morfologicznego nigdy nie jest prosta – ostateczna ocena musi uwzględniać m.in. tryb życia pacjenta.

Morfologię należy wykonać przede wszystkim wówczas, gdy lekarz podejrzewa niedokrwistość, nadkrwistość lub krwotok wewnętrzny. Badanie jest zalecane również wówczas, gdy pacjent może cierpieć na skazę krwotoczną.

 

Morfologia – jak się ją przeprowadza?

Morfologię krwi wykonuje się bardzo często. Lekarze zalecają ją zarówno w celach profilaktycznych, jak i w diagnostyce różnych schorzeń. Badanie przeprowadza się w laboratorium analitycznym. Do strzykawki należy pobrać 5 ml krwi żylnej. Najczęściej nakłuwa się igłą zgięcie łokciowe (można też żyłę na grzbiecie dłoni lub stopie). Do poborów używa się igieł różnej grubości. Przed wkłuciem należy założyć specjalną opaskę uciskową oraz zdezynfekować skórę.

Morfologię robi się rano, ponieważ organizm specyficznie wówczas funkcjonuje. Pewne substancje mają wyższe stężenie we krwi w zależności od pór dnia. Tylko wtedy, gdy krew pobiera się w celu zbadania poziomu hormonów tarczycy i płciowych, czas wkłucia się w żyły nie ma znaczenia.

 

Jak przygotować się do badania?

Żeby nie doszło do zafałszowania wyników badań krwi należy odpowiednio się przygotować. Duże znaczenie ma przede wszystkim pożywienie. Badanie najlepiej przeprowadzić na czczo. W przypadku analizy poziomu glukozy, trójglicerydów, cholesterolu i leukocytów najlepiej powstrzymać się od jedzenia tłustych potraw i picia alkoholu na dzień przed badaniem.

Co ważne, jeśli stale przyjmujesz leki (np. na nadciśnienie tętnicze), nie należy z nich rezygnować przed poborem krwi. Zażywaj je tak, jak zwykle, chyba że lekarz prowadzący powie inaczej. Niekiedy należy np. przesunąć godzinę przyjęcia konkretnego środka. Pamiętaj o tym, że suplementy przyjmowane bez konsultacji mogą zaburzyć interpretację wyniku. Odstaw je na 3-4 dni przed wykonaniem badania.

 

Interpretacja wyników

Zakresy norm są jedynie wstępem do interpretacji stanu zdrowia pacjenta. Lekarze podczas dokonywania diagnozy biorą pod uwagę m.in. wiek pacjenta, przyjmowane leki i przebyte choroby.

 

1. Hematokryt.

Norma: dla kobiet 37-47%, dla mężczyzn 42-52%.

Podwyższony poziom tego wskaźnika może świadczyć o nadkrwistości pierwotnej i wtórnej, która pojawia się np. przez przebywanie na dużych wysokościach, przy nowotworze nerek lub przewlekłej chorobie płuc. Ponadto zbyt wysoki hematokryt może mówić o odwodnieniu organizmu, spowodowanemu zmniejszoną objętością osocza lub nadmiernym poceniem się.

Niski poziom wskaźnika mówi o niedokrwistości, krwawieniu, przewodnieniu lub chorobie szpiku kostnego.

 

2. Hemoglobina.

Norma: dla kobiet 12-16 g/dl, dla mężczyzn 14-18 g/dl.

Podwyższona hemoglobina świadczy o odwodnieniu (biegunki, wymioty, poty), nadkrwistości pierwotnej (czerwienica prawdziwa) oraz nadkrwistościach wtórnych. Wskaźnik zwiększa się także w wyniku niedotlenienia.

Niska hemoglobina mówi o przewodnieniu lub niedokrwistości.

 

3. Erytrocyty (RBC).

Norma: dla kobiet 4,2-5,4 mln/ul, dla mężczyzn: 4,7-6,2 mln/ul.

Wysoki poziom RBC mówi najczęściej o rozwijaniu się czerwienicy prawdziwej, wadach serca, przewlekłych chorobach płuc, nowotworach, zespole Cushinga lub torbielowatości nerek. Zbyt dużo erytrocytów pojawia się u osób leczących się sterydami, odwodnionych, po zapaleniu otrzewnej lub ze względu na oparzenia z utratą osocza.

Niski poziom RBC wskazuje na przewodnienie, niedokrwistość lub krwotok.

 

4.Leukocyty (WBC).

Norma: 4,0-10,8 µl.

Leukocytoza to choroba związana ze wzrostem liczby krwinek białych. Przeciwieństwem tej przypadłości jest leukopenia, czyli zbyt mały poziom WBC. Leukocytoza pojawia się w wyniku czynników fizjologicznych, w tym zbyt wysokiej temperatury otoczenia, ciąży, stresu, nadmiernego wysiłku fizycznego. Nadmierna ilość WBC może także wynikać z rozwijających się stanów zapalnych, nowotworów, zakażeń lub przez wzgląd na zatrucia.

Leukopenię wywołują przede wszystkim choroby zakaźnie, np. grypa, WZW, zakażenie HIV, odra, różyczka, ospa wietrzna. Zbyt mała liczba WBC pojawia się także w wyniku uszkodzenia szpiku kostnego, aplazji lub hipoplazji szpiku, przerzutach nowotworowych, niektórych białaczkach.

 

5. Limfocyty.

Norma: 2,5-4,5 tys./µl.

Liczba limfocytów wzrasta, gdy pacjent choruje na krztuśca, chłoniaki, przewlekłą białaczkę, odrę, świnkę, gruźlicę, kiłę, choroby immunologiczne, różyczkę.

Zbyt mała liczba limfocytów (pancytopenia) pojawia się w wyniku stosowania kortykosterydów oraz przy ciężkich zapaleniach wirusowych.

 

6. Trombocyty (PLT).

Norma: 150-400 tys/µl.

Zbyt wysoka ilość trombocytów wskazuje na przewlekły zespół mieloproliferacyjny oraz infekcje, choroby nowotworowe, hemolizę. Poziom PLT zwiększa się także podczas regeneracji po krwotoku oraz po stanie usunięcia śledziony.

Małopłytkowość pojawia się w wyniku występowania zespołu Fanconiego, niedokrwistości plastycznej, chłoniaków, ostrej białaczki szpikowej, aplazji megakariocytowej. PLT zmniejsza się także wówczas, gdy pacjent narażony był na naświetlanie promieniami jonizującymi, zażywał leki mielosupresyjne. Inną przyczyną utraty płytek krwi może być autoimmunologiczna plamica małopłytkowa, małopłytkowość poprzetoczeniowa lub polekowa.

 

7. Monocyty (MONO).

Norma: 0,3-0,8 tys./l’l.

Podwyższona liczba monocytów pojawia się podczas takich chorób jak gruźlica, kiła, zapalenie wsierdza, mononukleoza zakaźna lub nowotwory.

Niski poziom MONO wskazuje na rozwijającą się infekcję lub stosowanie niektórych leków.

Telefon kontaktowy        (22) 828 59 03