tarczyca

Badanie ultrasonograficzne gruczołu tarczycy umożliwia dokładną ocenę budowy i zmian  narządu. USG tego rodzaju ma wiele zalet. Po pierwsze jest to badanie szybkie i bezbolesne. Po drugie używane fale dźwiękowe są zupełnie bezpieczne dla organizmu.

 

Kiedy wykonać USG tarczycy?

Lekarz może zalecić wykonanie USG tarczycy w różnych przypadkach. Wskazaniem jest na pewno powiększenie obwodu szyi lub wyczucie jakichkolwiek zmian w obrębie gruczołu podczas wykonywania zwykłego badania fizykalnego. Oczywistym powodem zlecenia USG są także niepokojące wyniki pomiarów dotyczących stężenia hormonów tarczycy. Jeżeli pacjent ma rozpoznaną niedoczynność lub nadczynność tego gruczołu, wówczas musi skontrolować się u lekarza. Ponadto USG należy wykonać zawsze wtedy, gdy planowana jest biopsja tarczycy (chodzi o pobranie materiału do badania mikroskopowego za pomocą specjalnej igły ze strzykawką). Ultrasonograf pozwala lekarzowi na określenie miejsca, z którego można ściągnąć element przeznaczony później do analiz.

Poza tym USG tarczycy należy wykonywać stale podczas leczenia lub w ramach kontroli zmian. Badanie w takim przypadku umożliwia zauważenie, czy obrana terapia działa.

 

Co można znaleźć w opisie badania USG?

W opisie wykonanego badania można znaleźć m.in. informacje o tym, gdzie położona jest tarczyca oraz czy jest prawidłowo zbudowana. Poza tym na wydruku będzie zaznaczona objętość tarczycy – nie powinna ona przekraczać 20 ml u kobiet oraz 25 ml u mężczyzn. Opis badania zawiera wszystkie wymiary badanego organu. Ponadto znajdzie się tam ocena tzw. echogeniczności miąższu tarczycy. Na wydruku konieczne jest także zaznaczenie, czy w obrębie gruczołu znaleziono rozwijające się zmiany, np. guzki. Jeżeli lekarz je zauważył, musi opisać, jakie mają wymiary oraz gdzie są one położone.

Niestety, USG tarczycy nie pozwala na stwierdzenie, czy konkretne zmiany mają charakter łagodny czy złośliwy. Niekiedy ich wygląd może to podpowiadać. Żeby się upewnić i wdrożyć odpowiednie leczenie, potrzebna jest jednak biopsja. Trzeba ją wykonać szczególnie wówczas, gdy guzek jest duży lub np. w jego obrębie widoczne są dziwne odbicia. Niepokojącym sygnałem są także specyficzne odgraniczenia zmian od prawidłowego miąższu tarczycy.
USG tarczycy jest zdecydowanie lepszą metodą wizualizacji niż badanie palpacyjne. Ultrasonograf potrafi ocenić morfologię zmian guzowatych – dzięki czemu możliwe jest różnicowanie ich charakteru. W przypadku zmian torbielowatych czułość tejże metody jest bliska niemal 100%. Oznacza to, że USG tarczycy pozwala na wychwycenie niemal wszystkich torbieli. Tylko w specjalnych przypadkach nie jest to możliwe.

 

Jakie zmiany sugerują, że rozwija się rak złośliwy?

Co prawda USG nie daje pewności, że konkretna zmiana jest złośliwa. Z drugiej jednak strony można wyróżnić swoistego rodzaju znaki, które mogą być pomocne dla lekarza.

Ważna jest m.in. hipoechogeniczność zmiany w stosunku do otaczającego ją miąższu. Jeśli na monitorze jest ona ciemniejsza niż otaczające tkanki, najprawdopodobniej na tarczycy rozwija się nowotwór złośliwy.

Kolejnym pomocnym wskaźnikiem jest obecność zwapnień o średnicy mniejszej niż 2 mm. W 75% towarzyszą one rakom rdzeniastym i brodawkowatym. Duże zwapnienia (czyli większe niż 2 mm) najczęściej pojawiają się przy zmianach łagodnych.

Nieregularne granice zmian zazwyczaj sugerują nowotwór złośliwy. Bardzo wyraźnym sygnałem tego rodzaju zmian są naciekające na siebie struktury – chodzi o te, które sąsiadują z guzem. Oczywiście istotnym objawem są także uwidaczniające się przerzuty w węzłach chłonnych.

 

Czy wyniki USG tarczycy mogą wskazywać na inne choroby?

Badanie ultrasonograficzne pozwala m.in. na wychwycenie zapaleń tarczycy. Dzięki sondzie można zauważyć zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenia. Postępy w ich leczeniu monitoruje się również przy pomocy USG – zmniejszanie stanów zapalnych będzie widoczne na monitorze.

Przekroczenie normy dotyczącej objętości tarczycy sugeruje, że na gruczole rozwijają się tzw. wole tarczycy. Jeżeli badanie pokaże jednolite powiększenie, wówczas chory najprawdopodobniej cierpi na wole miąższowe. Jeśli jednak struktura zmian jest nieregularna i można wyczuć pojedyncze guzki, wtedy mówi się o tzw. wolu guzkowym.

 

Jak przygotować się do badania?

Do USG tarczycy nie trzeba się specjalnie przygotowywać. W zasadzie nie istnieją wyraźne przeciwwskazania do wykonania tego rodzaju badania. Może być ono przeprowadzane zarówno na bardzo młodych osobach, jak i na dojrzałych pacjentach. Dlaczego to możliwe? Fale dźwiękowe są po prostu bezpieczne dla organizmu. Nie mają na funkcjonowanie ciała ludzkiego żadnego wpływu. Z tego powodu USG tarczycy może być z powodzeniem wykonywane na kobietach w ciąży. Przed przeprowadzeniem badania wystarczy tylko zadbać o higienę szyi. Ponadto należy zabrać ze sobą opisy wcześniej wykonywanych analiz.

Warto zauważyć, że USG tarczycy jest badaniem uzupełniającym dla tzw. scyntygrafii. Czasami ultrasonograf może zastąpić badanie izotopowe – szczególnie wówczas, gdy z powodu różnych przeciwwskazań lekarz zrezygnuje z jego przeprowadzenia.

Telefon kontaktowy        (22) 828 59 03